Yıkıcı Tartışmalar Yaşayan Ebeveynler İçin Çatışma Çözme Becerileri

Aile birlikteliğinin sağlanması, eşler arası saygının yitirilmemesi ve çocuklara iyi bir rol model olunması adına eşlerin Çatışma Çözme Becerileri sergilemeleri gerekmektedir.

Eşler arası çatışmalar, farklı görüş ve bakış açılarının doğal bir sonucudur. Çatışma eşlerin bir konuda birbirlerine karşı muhalefet etmeleri olarak da tanımlanabilir.  

Çatışmaların çözümlenmesi, eşler arası evlilik ilişkisi üzerinde belirleyici faktörlerden biridir. Eşlerin çatışmalarını yönetme biçimi sadece evlilik dinamiğini değil, aynı zamanda aile sistemini de etkiler.

Çatışma çözme becerileri ve yapıcı stratejiler, karşıdakinin bakış açısını kabullenmeyi, sorunları açıkça tartışmayı ve sorunları çözmek için çaba göstermeyi içerir. Yıkıcı stratejiler ise; düşmanlık, rekabet ve çekişmeyi temsil eder. Çatışmanın ifade edilmesi ve çözümlenmesinde yapıcı stratejilerin kullanılması, iyi düzeyde evlilik memnuniyeti, aile sisteminin sağlığı ve çocukların sosyal becerilerinin gelişimini destekler.

Eşlerin sorunlarının çözümü için tartışmaları ve ilerleme kaydetmeleri yapıcı çatışmadır. Çatışmanın çözümlendiğini görmek çocuklara güven verir. Kendilerini güvende hissederler. Ebeveynler sorunlarını tamamen çözemeseler de bu yolda ilerleme kaydetmeleri çocuklara iyi gelebilir. Her tartışmanın veya çatışmanın kavga ile bitmesi gerekmediğine dair inançları gelişir.

Aile birlikteliğinin sağlanması, eşler arası saygının yitirilmemesi ve çocuklara iyi bir rol model olunması adına eşlerin Çatışma Çözme Becerileri sergilemeleri gerekmektedir. 

Eşler Arası Çatışma Çözme Becerileri

  • Tartışmak Normaldir

Çiftler flört döneminde çoğu konuda anlaşır ve orta bir yol bulurlar. Bu yüzden evlendikleri zaman hiç tartışmayacakları yanılsamasına düşebilirler. Şu bilinmeli ki en barışçıl çiftler arasında dahi tartışma çıkabilir. Öncelikle fikir ayrılıklarının ve tartışmanın olabileceği, bunun ilişkilerin doğasında olduğu kabul edilmelidir. Ayrıca eşler beraber yaşadıkça birlerini daha iyi tanırlar. Bir konu üzerinde tartışmanın olup olmayacağını önceden sezebilmek ve ona göre ön tedbirleri almak önemlidir. 

  • Yapıcı Bir Üslup Kullanın

Tartışma sırasında kullanılan dil tartışmanın seyrini belirler. Hakaretamiz konuşursanız karşınızdakinin de size hakaret etmesini göze almış olursunuz. Bağırmak, hakaret etmek, tehditler savurmak sorunları çözmez. Aksine tartışmayı yıkıcı hale getirip kavgaya dönüştürür. Kendinizi sakin bir üslupla ifade etmeniz eşinizin de sakin bir şekilde konuşmasına katkı sağlayabilir. 

Eşinize karşı ima yollu göndermeler yapmak, hatalarını yüzüne vurmak yerine, çatışmaya neden olan sorunun çözümüne odaklanın. Çözüme katkı sağlayacak yapıcı eleştiriler üzerinde durun. Amacınız üzüm yemek olsun, bağcıyı dövmek değil.

  • Duygu ve Eylemleri Belirleyin

Çatışma sırasında sergilenen yıkıcı ve yapıcı duyguların ve eylemlerin bir listesini çıkarın. Öfkelenmek, kızgınlık, değersizlik duygusu, umursamazlık, nefret gibi yıkıcı duyguların yanında sakin kalabilmek, empati kurmak, dinlemek, anlayış göstermek, güzel anları hatırlamak gibi. Tartışma sürecinizde yapıcı duygu ve eylemleri sergileme konusunda işbirliği yapın.

Tartışma sırasında ne hissettiğinizi ifade edin. Eşinizin de neler hissettiğini anlamaya çalışın. Eşinizin duygularını görmezlikten gelmeyin. 

  • Empati Kurun

Eşinizin yerine kendinizi koyarak içinde bulunduğu durumu, duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışın. Empatik ilişki kurabilirseniz tartışmanız daha yapıcı olabilir.  Böylece sorunun çözümü için birbirinizi kırmadan konuşarak bir çözüm yolu bulabilirsiniz. Çözüm bulamasanız da yıpranmamış olursunuz.

  • Bir Sinyal Belirleyin

Duygu durumumuz sürekli değişiklik gösterir. Her zaman enerjik ve mutlu olamayız. Duygularımız arasında belli belirsiz sebeplerden dolayı geçişler olabilir. Tartışma sırasında da duyguların değişim göstermesi (sakinken sinirlenmek gibi) daha kolay olur. Ancak sakin biriyken birden öfkeleniyor, sinir krizleri geçiriyorsanız ve bu sürekli oluyorsa bu normal bir duygu geçişi değildir. Bu konuda uzman desteği almanız gerekebilir.

Duygu geçişleri sırasında eşinizin fark edebileceği bir işaret ya da sinyal belirleyin. Sinirlenmek ya da bağırmak üzereyim demenin bir başka yolunu bulmuş olursunuz. Parmak şıklatmak, kulak memesini tutmak gibi sinyaller diğer tarafın geri çekilmesini, karşısındakinin sakinleşmesini beklemesini sağlayacaktır. Böylelikle ses tonu yükselmeden ve sinirler yıpranmadan tartışmanın hararetlenmesinin önüne geçilmiş olacaktır.

  • Tartışmayı Sakin Bir Zamanda Konuşmak Üzere Erteleyin

Sinirler gerildiğinde ve tartışma hararetlendiğinde konuşmanın bir faydası olmaz. Yanlış anlaşılmalar, istenmeyen sözlerin ağızdan çıkması, öfke ve saldırganlık gibi davranışların meydana gelme riski artabilir. Bu durumda yapılması gereken konuyu aklın ve mantığın hakim olacağı kadar sürenin geçeceği bir zamana ertelemek olmalıdır. Şu da unutulmamalıdır ki bazı sorunlar tek seferde çözülemeyebilir. Bunu birkaç seansa bölmek yerinde olabilir. 

  • Aktif Bir Dinleyici Olun

Eşinizin bakış açısını tam olarak anlayana kadar onu aktif bir şekilde dinleyin. Göz teması kurun ve söylediklerine yanıt vermek için zihninizi meşgul etmeyin. Sadece dinleyin. Motive olun ve tüm benliğinizle orada olun. Gerekirse söylenenleri not alın. Bu eylem eşinizin söylediklerini önemsediğinizi ve onu dinlediğinizi göstermesi adına önemlidir. Eşiniz söyleyeceklerini bitirdiğinde siz de kendi düşüncelerinizi ifade edin

  • Hakem Belirleyin

Çatışma Çözme Becerilerini uyguladıkça sorunlarınızın çoğunu çözümlediğinizi göreceksiniz. Ancak çözemediğiniz büyük bir sorun ile ilgili değer verdiğiniz ve adil davranacağına inandığınız bir aile dostunuzu arabulucu olarak belirleyebilirsiniz. Evliliğinizi boşanmaya götürebilecek ve çözümleyemediğiniz daha büyük problemleriniz için ise bir Evlilik ve Çift Terapistinden destek almayı da ihmal etmeyin. 

  • Sorunlarınızı biriktirmeyin.

Damlaya damlaya göl olur atasözünü bilmeyenimiz yoktur. Sorunlarınızın damlalar misali göl olmasını ve sel olup akmasını beklemeyin. Sorunlarınızı biriktirmeden ve büyütmeden oturup konuşun. Biriken ve zamanında konuşulmayan konuların gündeme getirilmesi içte biriktirilen duyguların sert bir şekilde açığa çıkmasına da neden olabilir. Eşinizle sağlıklı bir iletişim kurmanız tartışmaların yapıcı olmasına ve çözüme kavuşmasına katkı sağlayabilir.

  • Affedici Olun

Tartışmanın sonunda orta bir yol bulamadığınızda birbirinize küsmeyin. Eğer tartışmanın içerisinde kırıcı olduysanız eşinizden özür dilemek için adım atmaktan çekinmeyin. Evlilik barışını sürdürmek ve iletişimi korumak evlilik birliğinin devamı için önemlidir. Tartışma sırasında kırıldıysanız ve eşiniz sizden özür diliyorsa affedici olmaya çalışın. Çünkü affetmek, kızgınlıktan ve intikam arzusundan vazgeçirir. İletişimi korumaya çalışın, küslüğü uzatmak ailedeki herkese zarar verir.

Kaynakça

  1. Birditt, KS, Brown, E., Orbuch, TL & McIlvane, JM (2010). Marital Conflict Behaviors and Implications for Divorce over 16 Years. Journal of Marriage and Family. 72 (5), 1188-1204
  2. Gottman, J. ve Silver, N. “Evliliği Sürdürmenin Yedi İlkesi” Varlık Yayınları, 9. Baskı, 2017.
  3. Lindahl, K. M., & Malik, N. M. (2011). Marital Conflict Typology And Children's Appraisals: The Moderating Role Of Family Cohesion. Journal of Family Psychology, 25(2), 194–201.
Yazarımız Murat Atila Hakkında
Dokuz Eylül Üniversitesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık bölümünden mezun oldu. Özel eğitim alanında işitme engellilere yönelik psikolojik danışmanlık ve destek hizmeti verdi. Hava Kuvvetleri Komutanlığında psikolog olarak çalıştı. Çocuklarda davranış problemleri, konuşma problemleri, çocuklarda cinsel gelişim, kaliteli zaman etkinlikleri, çocukla iletişim, aile içi iletişim v.b. konularda okul öncesi kurumlara ve şirketlere eğitim ve seminerler vermekte ve danışmanlık yapmaktadır. Aile ve çocuk danışmanlığı, evlilik ve çift danışmanlığı yapmaktadır. Klinik Psikoloji alanında Yüksek Lisans eğitimini tamamlamış olup, Türk PDR Derneği ve Türk Psikologlar Derneği üyesidir. Milliyet Pembenar, TRT Çocuk ve Çocuk İçin İçerik Derneği web sitelerinde aile, çocuk, psikoloji ve kişisel gelişim üzerine yazılar yazmaktadır. Yayınlanmış kitapları: Bugün Ne Oynayalım: Ailece Oyunlar, Konuşan Eller
İlgili Yazılar