Değerlendirme Süreci

ÇİÇEK Derneği olarak ebeveynlere ve eğitimcilere çocuklara izletebilecekleri, oynatabilecekleri ve okutabilecekleri içerikleri değerlendirip rehberlik etmeyi hedefliyoruz. Hangi içeriğin hangi yaşa uygun olduğunu, içeriklerin olumlu ve olumsuz yönlerini, çocuklara verebileceği zarar ve yararları tespit edip paylaşıyoruz.

Konusunda uzman editörler tarafından incelendikten sonra uzman psikologlar tarafından yaş değerlendirmesine tabi tutulan içerikler ulusal ve uluslararası akademik çalışmalara dayanarak sınıflandırılıyor. Kültürel faktörler ve toplum yapısından gelen değerleri bilimsel araştırma ve bulgularla birlikte değerlendirerek incelemelerimizin kriterlerini oluşturuyoruz.

İçerikleri değerlendirirken şiddet, korku öğesi, cinsellik, madde kullanımı, reklam, argo kullanımı gibi öğelerin olup olmadığına bakıyoruz. Bunların yoğunluklarına ve şiddetine göre yaş sınırlarını belirliyoruz. Bunların yanında kültürel duyarlılık ve kutsal değerlere hakaret gibi ötekileştirici, dışlayıcı ve etiketleyici unsurları da inceliyoruz ve sakınca oluşturabilecek öğeleri değerlendirme raporumuzda sunuyoruz. Her çocuğun biricik olduğunu biliyoruz ve tüm değerlendirme ve yaş sınırlarının sonunda nihai kararı ebeveynlere bırakıyoruz.

Sakıncalı öğelerin yanında içeriklerin faydalarını da inceliyoruz. Bir film, kitap veya dijital oyunun çocukların gelişimine, bilgi birikimine ve becerilerine olumlu katkı sağlayabilecek yönlerini de raporlarımızda aktarıyoruz. İçeriklerin kullanıcıya vermeye çalıştığı toplumsal ve ahlaki değerleri de ekliyoruz. Bunlara örnek olarak aile sevgisi, yardımseverlik, dürüstlük ve çalışkanlık verilebilir.

Tüm bunları bilimsel araştırmalar ışığında yapıyoruz. Madde kullanımı ve gösterimi, silah kullanımı, argo sözcüklerin bulunması, fiziksel şiddetin gösterilmesi, televizyon izleme süresinin uzunluğu, korku nesnelerinin gösterilmesi ve bunların yaş gruplarına göre etkisi incelediğimiz araştırmaların bir kısmının özetidir. Burada belirtilenlerden daha geniş ve detaylı olarak yaptığımız araştırmalarla kriterlerimizi belirledik ve güncel çalışmaları takip etmeye devam ediyoruz.

Detaylı Değerlendirme Kriterlerimiz

  • Şiddet (çeşidi ve yoğunluğu): Gerçekçi şiddet, çizgi film şiddeti, kan gösterimi, fiziksel şiddet, sözel şiddet, psikolojik şiddet, cinsel şiddet, haklı gösterilen şiddet, şiddet nesneleri (bıçak, silah vb.).
  • Korku öğeleri: Görsel olan veya olmayan tehlikeler, gerçeküstü tehlike (cadı, hayalet vb.), korkunç görseller, fobi öğeleri (timsah, yükseklik korkusu vb.).
  • Cinsel içerik: Cinsellik iması, çıplaklık, cinsel içerik, cinsel şiddet.
  • Madde kullanımı: Alkol, uyuşturucu madde, tütün ürünleri kullanımı ve gösterimi.
  • Kumar: Kumar oynanan sahneler veya dijital oyunlardaki kumar simülasyonları.
  • Argo kullanımı: Aşağılayıcı söz, argo, kaba mizah, argo şarkı sözleri.
  • Ürün yerleştirme: Reklam öğelerinin kullanımı.
  • Kötü örnek oluşturabilecek davranışlar: Parmak emme, tırnak yeme, yalan söyleme, başkalarına zarar verme, tüketimi özendirme.
  • Kutsal değerlere hakaret: Herhangi bir din veya inanışa ait değerlerin aşağılanması.
  • Kültürel duyarlılık: Farklı kültür ve toplumların geleneklerine ve alışkanlıklarına aykırı olumlu veya olumsuz öğelerin bulunması.

Riskli İçerikler

  • Bağımlılık yapabilecek öğeler: Dijital oyunlarda kumar simülasyonları.
  • Oyun içi satın alma: İstenmeyen satın almalarla sonuçlanabilecek içeriklerin olması.
  • Kişisel bilgilerin paylaşımı: Dijital oyun ve uygulamaların kullanıcının demografik bilgilerini talep etmesi.
  • Sohbet/İletişim imkânı: Oyun içinde yabancı insanlarla iletişim imkanı olup olmadığı.

Pozitif Kazanımlara Örnekler

  • Ailenin önemi
  • Çalışkanlık
  • Hoşgörü
  • Nezaket
  • Okuma becerisi
  • Sabır
  • Saygı
  • Sayı sayma becerisi
  • Tevazu
  • Yabancı dil öğrenimi
  • Yardımseverlik

Her içeriğin amaçlı ve faydalı kullanımına vurgu yaparak değerlendirmelerimizi yapıyoruz. Faydalı içeriklerin de aşırı kullanımı zarara sebep olabilir. Sakıncalı ve faydalı yönleri aktarırken bunların kesin sonuç doğurmadığının, ancak muhtemel sonuçlar arasında yer aldığının altını çiziyoruz.